ENzeynepnal@gmail.com
EşiktekilerID 06 · 2017
Sanat İşleri — 2017

Eşiktekiler

Doorstep Tales

Metin

Toplumun görmezden geldiklerinin suskun görüntüsü ardındaki seslere adanmış, giyilebilir bir güzelleme serisi.

Eşiktekiler; toplumun ötekileştirdiği, yanı başında yok sayıp duymazdan ve görmezden geldiği, üzerine basıp geçtiği ayak takımının, mültecilerin, dilencilerin, sokak çocuklarının, fahişelerin, delilerin, yitiklerin, tutunamayanların ve diğer bilumum şanssızların duygularına, hayallerine ve içlerinde saklı hikâyelerine; bir köşede kalmışlığın suskun görüntüsü ardındaki sesleri keşfetmeye dair bir güzellemedir.

Bir güzellik simgesi olarak takı biçiminde, giyilebilir teknoloji olarak tasarlanan bu işler, seyircisini sözde çirkin olana yaklaşmaya, dokunmaya ve keşfetmeye çağırır.

Seriyi kardeşlerimle birlikte ürettik: takı tasarımcısı olan kardeşim dökümleri, moda tasarımcısı olan kardeşim dikiş ve dantel kısımlarını yaptı; konseptleri ve elektronik kısımları ben tasarladım. Karakterlerin bir kısmı romanımdan geliyor; seri Kafka'dan çok besleniyor — böcekler, değersizlik hissi ve sesini hiç duymadığımız, çıkmaz sokakta dönüp duran insanlar.

01 — Kemik iletimli hoparlörlü taç

Ürkek Kırkayağın Gizli Dansı

The Hidden Dance of the Timid Millipede

Dışarıdan hiçbir sesin duyulmadığı, takıldığında yalnızca takan kişinin kırkayağın dans eden ayak seslerini duyduğu kemik hoparlörlü bir taç.

Kırkayak, rüyalarında kendi müziğini kendi ayaklarıyla yapan kırk ayaklı nazenin bir balerin olduğunu, sahnede ahenkle savrulduğunu, dansının sonunda tüm salonun onu ayakta alkışladığını görür. Oysa hep korkar ortaya çıkmaktan, sesini çıkarmaktan. Gece yarıları gizli köşelerde dolanır, tüm arkadaşları gibi bir gün hınçla bastırılan bir terliğin altında biteceği korkusuyla titrer. Açık yürekle yaklaşıp iyice dinlerseniz, kırkayağın gizli köşelerde kendi kendine dans ettiğini duyabilirsiniz.

02 — Flex sensörlü ve hoparlörlü dantel eldiven

Çeyiz Sandığındaki Örümceğin İniltisi

Groan of the Spider in the Dowry Chest

Flex sensör ve hoparlör içeren, parmaklar kıpırdatılınca inleyen dantel bir eldiven.

Örme yetisiyle dünyaya gelen bir örümcek, çeyiz sandığına kapatılıp ömür boyu dantel örmeye mahkûm edilmiştir. Dünyanın en hafif, en esnek, en güçlü ipini üretir; tüm gününü bir o yana bir bu yana dokuyarak geçirir. Sandıktan çıkma umuduyla metrelerce danteli sandığa doldurur, rekorlar kırar da durmak bilmez; ta ki nefes alacak yer kalmayana dek. Ağına tek bir sinek takılmadan, dantellerine bir kez olsun dokunulmadan boğulup gider. İşte o yitik örümcek, birçok yitik hikâyenin içinden çıkıp bu eldivende can buldu; tüm yitik hikâyeler, yitik kadınlar ve yitik emekler adına her dokunulduğunda canı acıyor, iniltisi öte diyarlardan geliyor.

03 — Termokromik bilezik

Utangaç Çekirgenin Sıcak Muhabbeti

Warm Chitchat of the Shy Grasshopper

Normalde düz renkli görünen, kola takıldığında vücut ısısıyla renk değiştirip içindeki gizli çekirge resmini ortaya çıkaran termokromik bir bilezik.

Doymak için mücadelenin, yıkıcılığın ve istilacı bir tüketim hırsının öne çıkarıldığı; girişkenlik, teklifsizlik, hatta terbiyesizliğin baş tacı edildiği çekirgeler dünyasında içe dönüklüğe ve çekingen bir kibarlığa yer yoktur. Bu çekirge doğuştan utangaç doğasına karşı koyamaz; mücadeleyi bırakır, saklanır insanlardan. Yalnızca yakınlık gösterene açılır, sıcaklık görünce ısınıp muhabbete başlar. İçindeki cevherleri yalnızca yüreği ve gözü açık olana gösterir.

04 — LED gözlü polyester döküm kolye

Öfkeli Sineğin Ateşten Gözleri

Fiery Eyes of the Angry Fly

Gözlerinin yerine LED ışık yerleştirilen bir kara sinek maketi taşıyan şeffaf polyester döküm kolye.

Yaradılıştan kapkara bir sinek, kalabalıkların kıyısında sessiz bir gözlemci olarak durur. Yaralı ve çirkin; ortaya çıktığında bakanlarda bir tiksinti uyandırır. Kovulmaya alışkın, kaçar insanlardan, bir köşeye gizlenip kimseyi yaklaştırmaz; kovulmamak için kovmak, yaralanmamak için yaralamak olmuştur düsturu. Gözlerinde ateşle, korkutmak için yeniden doğar. İşte köşede duran yaralı bir vahşi hayvan; öfkeden parlayan gözleri, hırpalanmış yüreğiyle kimseyi yanına yaklaştırmıyor.

Sergiler

  • Design Week Turkey, İstanbul, 2017
  • Artist 2017 — Ütopya Sergisi, İstanbul Tüyap Sanat Fuarı
  • Eskizden Piksele Dijital Sanat — Adana Kültür Yolu Festivali, 2024