ID 07 · 2015Huysuz Arzuhalci
The Grumpy Scrivener
Gerçek dünyada anlamını yitirip alternatif bir evrene ışınlanmış, orada küçük şeylerden şikâyet eden emekli bir otomatik daktilo.
Arzuhalci; emekliye ayrılmış, gerçek dünyada anlamını yitirdiği için alternatif bir dünyaya ışınlanmış, orada küçük şeylerden şikâyet eden eski bir otomatik daktilodur.
Kişilerin birey olarak hiçbir anlam ifade etmediği; duygularının, umut ve ideallerinin önemsenmediği, küçük dertlerin görmezden gelindiği, insanların yalnızca şirketlere ve devletlere ne kadar katkı sağladığıyla değerlendirildiği bir sistemde, insanı hiçleştiren kaotik bürokrasinin kapısında küçük ve absürt şeyler, sistemin önemsiz saydığı duygular için şikâyet edip duran huysuz bir arzuhalci bekler.
Bir el sensörüyle ziyaretçinin stres seviyesini ölçen, derdini anlayan arzuhalci, fal bakar gibi hikâyeler uydurur; ziyaretçinin ağzından fantastik makamlara fantastik dilekçeler, mektuplar yazar. Yok olmuş bir mesleğin mutsuz temsilcisi olarak bunları hâlâ bildiği gibi, tuşlara tek tek basarak yazar; daktilonun altına yerleştirilmiş mekanizma bir bilgisayar tarafından kontrol edilir.
Arka planda Türkçenin gramer ve söz dizimi kurallarına göre geliştirilmiş kural tabanlı bir yapay zekâ çalışıyor. Rastgele kelimeleri yan yana dizmek yerine arzuhalcinin kendi diliyle yazıyor; “Milli Kıskançlık Bakanlığı” ya da “Gökkuşağından Kayan Çocukları Yakalama Derneği” gibi bir kurum seçip her ziyaretçiye stres seviyesine göre farklı bir dilekçe kaleme alıyor. Eski daktilonun bütün tuşları bilgisayar kontrollü motorlara bağlı; metin gerçek zamanlı olarak kâğıda basılıyor: tak, tak, tak.
Tüm gün kapısında beklediği sistem tarafından yaratılıp yine aynı sistem tarafından öldürülen arzuhalcinin dijital hayaleti canlanmış; ürettiği absürt hikâyelerle, dilekçe yazmak gibi bürokrasiyi çağrıştıran bir eylemle büyük ve önemli kurumlarla alay etmektedir.
Ziyaretçiler ona bir makine gibi davranmadı; birçoğu fal baktırır gibi yaklaştı, onu bir karakter olarak kabul etti. Huysuz Arzuhalci, Gurultu adlı romanımın karakterlerinden biri.

Sergiler
- Amber Sanat ve Teknoloji Festivali, İstanbul, 2015
- Mamut Art Project, İstanbul, 2016
- Artist 2016 — Grammagraph Sergisi, İstanbul Tüyap Sanat Fuarı